TSK Personel Alım Rehberi 2026: Uzman Çavuş, Sözleşmeli Er ve Astsubay

Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), bünyesindeki muvazzaf ve sözleşmeli personel ihtiyacını karşılamak amacıyla Uzman Çavuş, Sözleşmeli Er ve Astsubay alımlarına devam ediyor. Askeri üniformayı giyme hayali kuran adayların başvuru dönemlerinde en sık karşılaştığı engellerin başında ise yaş sınırları, eğitim kriterleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümleri geliyor.

Başvuru ekranı açıldığında mağduriyet yaşamamak ve değerlendirme süreçlerinde öne geçmek adına tüm detayların önceden incelenmesi büyük önem taşıyor. İşte MSB ve Jandarma bünyesinde görev almak isteyen adaylar için hazırlanan kapsamlı başvuru ve sağlık rehberi.

1. TSK Personel Alımlarında Temel Başvuru Şartları

Askeri personel alım süreçlerinde her statünün kendine özgü şartları bulunmaktadır. Adayların başvuru yapacağı sınıfa göre belirlenen yaş, eğitim ve adli sicil kriterlerini eksiksiz karşılaması gerekir.

Uzman Çavuş Başvuru Kriterleri

Uzman çavuş alımları hem Kara, Deniz, Hava Kuvvetleri Komutanlıkları hem de Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde gerçekleştirilir.

Eğitim Şartı: En az lise veya dengi okul mezunu olmak (Bazı kadrolarda ilköğretim/ortaokul mezuniyeti de aranabilmektedir).

Yaş Sınırı: Müracaat yapılan yılın Ocak ayının birinci günü itibarıyla 27 yaşını bitirmemiş olmak.

Askerlik Durumu: Terhisinin üzerinden 5 yıldan fazla süre geçmemiş olmak veya askerlik hizmetini yaparken uygun nitelik belgesi almak.

Astsubay Başvuru Kriterleri

Astsubay alımları doğrudan muvazzaf veya sözleşmeli statüde yapılır ve akademik yeterlilik gerektirir.

Eğitim Şartı: En az ön lisans veya lisans mezunu olmak (KPSS puan türü şartı aranır).

Yaş Sınırı: Ön lisans mezunları için 25 yaşını, lisans mezunları için 27 yaşını bitirmemiş olmak.

Akademik Başarı: Ön Lisans ve Lisans KPSS’den ilgili alım kılavuzunda belirtilen taban puanı almış olmak.

Sözleşmeli Er Başvuru Kriterleri

Sözleşmeli erlik, TSK'nın sahadaki operasyonel gücünü oluşturan temel kadrolardan biridir.

Eğitim Şartı: En az ilköğretim veya ortaokul mezunu olmak.

Yaş Sınırı: 20 yaşından gün almış ve 25 yaşını bitirmemiş olmak (20-25 yaş aralığı).

Askerlik Şartı: Askerlik hizmetini yapmış veya yapıyor olmak şartı aranmaz; fiili askerlik hizmetine başlamamış olanlar da başvuru yapabilir.

2. Statülere Göre Karşılaştırmalı Başvuru Tablosu

Adayların kafa karışıklığını gidermek adına, TSK bünyesindeki üç farklı personelin başvuru kriterleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

3. TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği ve Muayene Esasları

Askeri personel alım süreçlerinin en kritik aşamalarından biri Sağlık Kurulu Raporu (A-Raporu) alma sürecidir. Sağlık muayeneleri, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren TSK, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği hükümlerine göre yetkili hastanelerce yürütülür.

Adaylarda Aranan Genel Sağlık Kriterleri

Sağlık kurulunda adaylar 13 farklı branşta detaylı muayeneden geçerler. En sık eleme yapılan branşlar ve aranan şartlar şunlardır:

Göz Hastalıkları: Görme dereceleri tam olmalıdır. Şaşılık, renk körlüğü (daltonizm), gece körlüğü (tavuk karası) ve muayene anında tespit edilen cerrahi müdahale gerektiren göz kusurları elenme sebebidir. Lazer operasyonları (PRK, LASIK vb.) yönetmelikte belirtilen sınır değerler ve kornea kalınlığı uygunsa kabul edilebilir.

Ağız ve Diş Sağlığı: Çene kapanış bozukluğu olmamalıdır. Eksik diş sayısı yönetmelikteki sınırı (genellikle ön dişlerde estetik ve fonksiyonel kaybı) aşmamalı, protez ve dolgular fonksiyon kaybı yaratmamalıdır.

Ortopedi ve Travmatoloji: Düztabanlık (pes planus) derecesi yönetmelik sınırları içinde olmalıdır. Omurgada skolyoz, kifoz gibi açısal eğrilikler elenme sebebidir. Vücutta kalıcı platin, vida veya eklem hareketini kısıtlayan operasyon izleri kabul edilmez.

Dermatoloji (Cilt Hastalıkları): Yazlık üniforma giyildiğinde vücudun görünen yerlerinde (yüz, boyun, eller, kollar vb.) dövme, eşkal belirleyici iz, faça veya ameliyat izi bulunmamalıdır. Görünmeyen yerlerdeki dövmeler için de alan ve boyut sınırlamaları mevcuttur.

Ruh Sağlığı ve Hastalıkları: Geçmişte veya muayene anında tanısı konulmuş psikiyatrik rahatsızlıklar, uzun süreli antidepresan kullanımı, kişilik bozuklukları ve uyuşturucu/madde kullanım öyküsü adaylığa engel teşkil eder.

4. Boy-Kilo Standartları ve Kitle İndeksi Hesabı

Fiziki değerlendirmelerin ilk adımı boy ve kilo ölçümüdür. Yönetmelikte belirtilen alt ve üst sınırlar dışındaki adaylar fiziki yeterlilik testine alınmadan elenmektedir.

Vücut Kitle İndeksi (VKİ) = Kilo (kg) / [Boy (m) x Boy (m)]

Uzman Çavuş ve Astsubay Adayları: Erkek adaylarda alt boy sınırı genellikle 167 cm'dir. Kadın astsubay adaylarında ise alt sınır 162 cm olarak uygulanır.

Sözleşmeli Er Adayları: Erkek adaylar için alt boy sınırı 164 cm'dir.

VKİ Değerleri: Adayların Vücut Kitle İndeksinin 19 ile 26 (bazı sınıflarda 28.5) arasında olması beklenmektedir. Boya göre kilo tablosundaki alt ve üst sınırların 1 kg dahi dışında kalmak elenme nedenidir.

5. Fiziki Yeterlilik Testi (FYT) Standartları

Sağlık aşamasını ve evrak kontrolünü geçen adaylar Fiziki Yeterlilik Testine tabi tutulur. FYT branşları ve değerlendirme esasları adayların kondisyonunu ölçmeyi hedefler.

FYT İçeriğinde Yer Alan Sınavlar

Şınav: Üst beden gücünü ve dayanıklılığı ölçer. Belirlenen sürede (genellikle 1 dakika) nizami şekilde çekilen şınav sayısı puanlanır.

Mekik: Karın kas gücünü ve gövde dayanıklılığını test eder.

1500 Metre veya 400 Metre Koşu: Kardiyovasküler dayanıklılığı ve akciğer kapasitesini ölçer. Belirlenen barred süresinin altında bitirilmesi zorunludur.

Önemli Not: Fiziki Yeterlilik Testinde her branştan en az 1 puan (baraj puanı) almak zorunludur. Herhangi bir branşta barajı geçemeyen aday, genel puanı yüksek olsa dahi elenir.

TSK Personel Alımında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Dövmesi olanlar Uzman Çavuş veya Astsubay olabilir mi?

Yazlık üniforma giyildiğinde vücudun açıkta kalan yerlerinde (kısa kollu gömlek ve şort bölgesi) hiçbir şekilde dövme bulunmamalıdır. Vücudun kapalı yerlerinde ise belirli boyut standartlarını aşmayan dövmeler bazı sınıflar için kabul edilebilir ancak genel kural olarak dövme olmaması tercih edilir.

2. Gözü çizdirmiş olmak (Lazer ameliyatı) sağlık raporuna engel mi?

TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği uyarınca, kornea dokusu uygun olan ve ameliyat sonrası göz derecesi tamamen sıfırlanmış/sınırlar içine çekilmiş adayların sağlık raporu alma imkânı bulunmaktadır. Ancak muayene sırasında gözde herhangi bir komplikasyon bulunmaması gerekir.

3. Askerliğini yapmayanlar Uzman Çavuş veya Sözleşmeli Er olabilir mi?

Sözleşmeli Er alımlarında askerlik yapma şartı aranmamaktadır; tecilli veya henüz silahsız olanlar başvurabilir. Uzman Çavuş alımlarında ise sınıfa ve ilana göre askerlik şartı değişebilmekte, sıklıkla askerliğini yapıyor veya yapmış olmak şartı aranmaktadır.

4. Düztabanlık askeri personel olmaya engel midir?

Açısal olarak hafif düzeydeki (esnek) düztabanlık yönetmelik sınırları dahilindeyse engel teşkil etmeyebilir. Ancak sert düztabanlık ve yürüyüş bozukluğuna yol açan vakalar sağlık kurulu kararıyla elenme sebebidir.

5. Astsubaylık için KPSS baraj puanı kaçtır?

KPSS taban puanı her alım döneminde MSB tarafından yayımlanan kılavuzda ilan edilir. Genel olarak ön lisans ve lisans seviyesinde 60 taban puanı uygulanmakla birlikte, başvuran yoğunluğuna göre taban puanlar yukarı çekilebilmektedir.