Resmi Gazete’de Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik

Sanayi tesislerinden çevre danışmanlık firmalarına kadar tüm sektörü doğrudan ilgilendiren Çevre Yönetimi Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Değişikliği, 6 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme; çevre denetimlerinin etkinliğini artırmayı, ruhsatsız faaliyetlerin önüne geçmeyi ve sektördeki hizmet kalitesini standardize etmeyi hedefliyor. Yapılan değişikliklerle şirket sahipliğinden asgari ücret endeksli fiyatlandırmaya, dijital imza zorunluluğundan 200 ceza puanı yaptırımına kadar pek çok kritik kural baştan tanımlandı.

Danışmanlık Firmalarında %50 Hisse ve Güvenlik Soruşturması Şartı

Yeni yönetmelikle birlikte çevre danışmanlık firmalarının mülkiyet yapısında köklü değişikliğe gidildi. Bundan böyle bir çevre danışmanlık firmasının ortaklık payının yüzde 50’sinden fazlasının, çevre yönetimi hizmeti yeterlik belgesine sahip uzman kişilerden oluşması zorunlu kılındı.

Ayrıca hem belge alacak personelin hem de şirket ortak/yetkililerinin güvenlik geçmişi mercek altına alınıyor. Devletin güvenliğine, anayasal düzene, milli savunmaya ve devlet sırlarına karşı suçlar ile terör suçlarından dolayı kamu görevinden çıkarılmış kişiler danışmanlık firmalarında yönetici, ortak veya yetkili personel olarak görev yapamayacak. Firmaların teknik kadrosunda ise en az 5 tam zamanlı personel bulunması, bu personelin en az birinin 7 yıl, birinin 5 yıl ve birinin 3 yıl mesleki tecrübeye sahip olması şart koşuldu.

Tesislerde Zorunlu Ziyaret Günleri ve Strict Süre Sınırları

Sanayi tesislerinin çevre yönetim hizmeti alma süreleri kurala bağlandı:

• Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği EK-1 Listesindeki Tesisler: Ayda en az 2 iş günü saha hizmeti almak zorunda.
• EK-2 Listesindeki Tesisler ve Diğer İşletmeler: Ayda en az 1 iş günü çevre yönetim hizmeti almakla yükümlü.
• Bakanlık Komisyonu Yetkisi: Bakanlık, kirleticilik riski ve kapasiteye göre kuracağı komisyonla bu süreleri işletme bazında değiştirebilecek.

Saha denetimlerinde tespit edilen eksiklikler "Aykırılık" ve "Uygunsuzluk" olarak ikiye ayrıldı. ÇED kararı olmaksızın çalışma, çevre izni veya lisansı bulunmama gibi ağır durumlar "aykırılık" kapsamına alındı. Tesis, tespit edilen aykırılığı gidermek üzere 30 gün içinde resmi başvuru sürecini başlatmazsa, danışmanlık firması durumu derhal yetkili makamlara bildirmekle yükümlü olacak. Diğer çevre mevzuatı aksaklıkları ("uygunsuzluk") için ise 90 günlük düzeltme süresi tanınacak; bu sürede giderilmeyen aksaklıklar 10 gün içinde Bakanlığa raporlanacak.

Hizmet Bedeli Net Asgari Ücrete Endekslendi

Sektördeki haksız rekabeti ve yetersiz hizmet sunumunu engellemek amacıyla asgari fiyat tarifesinde hesaplama yöntemi değiştirildi. Çevre danışmanlık hizmeti aylık taban fiyatı, KDV hariç aylık net asgari ücret üzerinden hesaplanacak:

• EK-1 Kapsamındaki Tesisler: Net asgari ücretin 4'te 3'ü (3/4) temel alınacak.
• EK-2 Kapsamındaki Tesisler: Net asgari ücretin 2'de 1'i (1/2) temel alınacak.
• Ek Kalemler: İşletmenin sahip olduğu her bir çevre izni veya lisans konusu için Bakanlıkça belirlenen birim fiyatın %5'i bu tutara eklenecek.

Danışmanlık firmaları, hizmet verdikleri işletmelerin ödeme belgelerini ve faturalarını aylık faaliyet raporlarına eklemek zorunda kalacak. Mevcut sözleşmelerin en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar yeni asgari fiyat tarifesine uygun hale getirilmesi gerekiyor.

Yanıltıcı Belgeye 2 Yıl İptal ve Ağır Para Cezaları

Denetim standartlarını sıkılaştıran Bakanlık, mevzuata uymayan tesislere ve firmalara uygulanacak yaptırımları da netleştirdi:

• Yeterlik Belgesi İptali: Denetimlerde yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiği, sahte belge düzenlediği anlaşılan ya da son 4 yıl içinde toplam 200 ceza puanına ulaşan personel ve firmaların yeterlik belgeleri 2 yıl süreyle iptal edilecek.
• İdari Para Cezaları: Çevre yönetim hizmeti almayan işletmelere, tespit ettiği aykırılıkları 30 gün içinde yetkili makama bildirmeyen danışmanlık firmalarına ve denetim esnasında bilgi/belge sunmayan tesislere 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 20. maddesi uyarınca idari para cezası kesilecek.

Raporlamada Dijital İmza Dönemi Başlıyor

Yönetmelikle birlikte kağıt ortamındaki raporlama devri sona eriyor. Bakanlığın dijital sistemi aktif hale getirmesiyle birlikte aylık faaliyet raporları ve saha değerlendirmeleri elektronik veya mobil imza ile sistem üzerinden onaylanacak.

Öte yandan, mevcut danışmanlık firmalarının TMMOB Çevre Mühendisleri Odası'ndan büro tescil belgesi alma zorunluluğu için 1 Ocak 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bakanlık ayrıca olası afet ve salgın dönemlerinde aksama yaşanmaması adına esnek uygulama kuralları belirleme yetkisini de uyarılara ekledi.