Yargıdan Karar: İşyeri Dışı Yaşam İşten Çıkarma Gerekçesi Olabilir mi?

İş hukukunda dengeleri değiştirecek ve çalışan haklarını güvence altına alacak kritik bir yargı kararına imza atıldı. Aynı şirkette görev yapan meslektaşıyla mesai saatleri haricinde ve şirket dışında yaşadığı özel bir tartışma gerekçe gösterilerek işine son verilen mühendis, hukuk mücadelesini kazandı. İlk derece İş Mahkemesi’nin işveren lehine verdiği kararı kaldıran Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), mesai dışındaki özel yaşamın temel kural olarak işverenin denetim alanı dışında kaldığına dikkat çekti.

İlk Derece Mahkemesi Reddetmişti: Hukuk Mücadelesi BAM'da Yön Değiştirdi

Özel bir şirkette mühendis olarak görev yapan çalışan, aynı işyerinde çalışan kız arkadaşıyla işyeri dışında iddiaya göre tartışma ve darp olayı yaşadı. Şirket yönetimi, olay üzerine "güven ilişkisinin zedelendiği" gerekçesiyle mühendisin iş akdini tek taraflı feshetti.

İş akdi feshedilen mühendis, haksız çıkarma iddiasıyla işe iade davası açtı. Ancak davaya bakan İş Mahkemesi, şirket ile çalışan arasındaki güven bağının sarsıldığını kabul ederek davanı reddine karar verdi. Davacı mühendisin avukatı, olay hakkında başlatılan adli soruşturmanın henüz neticelenmediğini, masumiyet karinesinin ihlal edildiğini ve özel hayatın işvereni ilgilendirmeyeceğini belirterek dosyayı Bölge Adliye Mahkemesine taşıdı.

BAM Kararı: "İş Yaşamına Somut Etkisi İspatlanmak Zorunda"

Dosyayı inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını bozarak çalışan lehine emsal bir karar verdi. Mahkeme heyetinin sunduğu gerekçeler, iş hukuku ve özel hayatın gizliliği açısından şu ilkelere dayandırıldı:

Müdahale Sınırı: İşçinin iş saatleri haricindeki ve iş yeri dışındaki eylemleri, prensip olarak işverenin denetim ve müdahale alanı dışındadır.

Olumsuz Etki Şartı: Özel hayattaki bir olayın işten çıkarma gerekçesi yapılabilmesi için, söz konusu durumun işyerinde huzursuzluk çıkardığı, çalışma barışını bozduğu veya işin yürütümünü aksattığı somut delillerle kanıtlanmalıdır.

Farklı Birim Detayı: Taraf çalışanların farklı birimlerde görev yaptığı ve fiilen birlikte çalışmadıkları tespit edilerek, olayın günlük iş akışını sekteye uğratmadığı vurgulandı.

Feshin Son Çare Olması: İşverenin koruyucu veya daha hafif disiplin tedbirlerini değerlendirmeden doğrudan fesihe gitmesinin hukuka aykırı olduğu ifade edildi.

Usulüne Uygun Savunma Şartı da Vurgulandı

Kararda ayrıca usul kurallarına da dikkat çekildi. Disiplin kurulu toplantılarında yüzeysel biçimde ifade alınmasının yeterli olmadığı; çalışana yöneltilen suçlamanın net olarak bildirilmesi ve savunmasını tam anlamıyla hazırlamasına imkan tanınmasının yasal bir zorunluluk olduğu hatırlatıldı.

Tüm bu gerekçeler ışığında BAM, ilk derece mahkemesinin kararını hatalı bularak iptal etti ve mühendisin işe iadesine hükmetti. Bu karar, işverenlerin çalışanların özel hayatlarına dayanarak kolayca iş akdi feshedemeyeceğini emsal nitelikte tescillemiş oldu.