Ekonomi Arayüzünü Değiştiriyor! 60 Binden Fazla Yeni İstihdam

Doğu ile Batı arasında köprü işlevi gören Türkiye, jeopolitik gücünü devasa bir ekonomik kazanca dönüştürecek tarihi bir projeyle küresel lojistik pazarında kartları yeniden dağıtıyor. Irak’ın güneyindeki Basra Körfezi’nde yer alan Büyük Fav Limanı’ndan başlayarak Türkiye sınırına uzanan ve oradan Avrupa’ya bağlanan Kalkınma Yolu Projesi’ne ilişkin yayımlanan son analizler, projenin sadece bir ulaşım hattı değil, çok boyutlu bir ekonomik kalkınma hamlesi olduğunu ortaya koyuyor. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) tarafından hazırlanan “Kalkınma Yolu Projesi: Ekonomik Koridordan Stratejik Güce” başlıklı detaylı raporda, Türkiye’nin bu dev hat sayesinde küresel ticarette oynayacağı belirleyici rol tüm detaylarıyla gözler önüne serildi.

Devasa Bütçe ve Dev Lojistik Ağı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı projeksiyonlarına dayandırılan verilere göre, yaklaşık 2 bin 100 kilometreyi bulacak Türkiye içi güzergâh için tam 24 milyar dolarlık devasa bir yatırım bütçesi planlandı. Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin, Nusaybin ve Ovaköy hattını projeye entegre edecek çalışmalar kapsamında, Şanlıurfa ile Ovaköy arasına 358 kilometrelik yeni bir otoyol inşa edilecek. Bunun yanı sıra Irak sınırına doğrudan bağlantı sağlayacak 127 kilometrelik Nusaybin-Cizre-Ovaköy demir yolu hattı ve orta vadede Marmara geçişini rahatlatacak 120 kilometrelik Gebze-Yavuz Sultan Selim Köprüsü-Çatalca demir yolu bağlantısı devreye alınacak. Proje tamamlandığında ülke ekonomisine 10 yılda tam 50 milyar dolar doğrudan gelir girmesi ve her yıl 60 binden fazla kişiye yeni iş imkânı yaratılması hedefleniyor.

Mevcut Sınır Engelleri ve "Türk TIR'ı" Sorunu Aşılıyor

Raporun en dikkat çekici noktalarından birini, mevcut şartlarda Türk ihracatçısının Irak pazarında yaşadığı lojistik tıkanıklıklar oluşturuyor. Günümüzde Irak, Türkiye'nin en fazla dış ticaret fazlası verdiği ikinci ve en çok ihracat yaptığı 5'inci ülke konumunda bulunurken, her yıl 10 binden fazla Türk firması bölgeye satış gerçekleştiriyor. Ancak sınırda yaşanan bürokratik ve lojistik engeller nedeniyle ihracat potansiyeli son 10 yıldır 3 milyar dolarlık dar bir banda sıkışmış durumda.

Özellikle Türk plakalı nakliye araçlarının Kerkük’ün ötesine geçememesi, Habur’dan giren yüklerin Irak plakalı araçlara aktarılması zorunluluğu ve bölgesel yönetimler arasındaki farklı gümrük tarifeleri navlun maliyetlerini katlıyordu. Kalkınma Yolu ile hayata geçirilecek Ovaköy sınır kapısı bağlantısı ve gümrük sistemlerinin dijital olarak entegre edilmesi sayesinde, Türk TIR'ları ilk kez Irak'ın en güneyine kadar kesintisiz ve aktarmasız teslimat yapabilecek. Bu durum, Türk ürünlerinin bölgedeki rakipleri karşısında maliyet ve hız avantajı yakalamasını sağlayacak.

Lojistiğin Ötesinde Multi-Sektörel Stratejik Koridor

Büyük Fav Limanı’na deniz yoluyla gelen Avrupa varışlı yüklerin demir yoluyla Türkiye üzerinden Batı’ya taşınması, tersi istikamette ise Türk ve Avrupa mallarının Körfez ülkelerine ışık hızında ulaştırılması nakliye sektörüne milyonlarca tonluk yepyeni bir iş hacmi sunacak. Üstelik proje sadece karayolu ve demir yolu taşımacılığıyla sınırlı kalmayacak; uzun vadede hatta paralel inşa edilecek doğalgaz ve petrol boru hatları, yüksek kapasiteli fiber optik telekomünikasyon ağları ve enerji nakil hatları sayesinde Türkiye, Asya-Avrupa ile Basra-Avrupa hatlarının kesiştiği vazgeçilmez bir stratejik enerji ve iletişim üssüne dönüşecek.